Giải thích chi tiết: Chấn v – lực chấn, bán kính, chiều dài khai triển

Bài toán dùng để làm gì

Chấn V trên máy chấn thủy lực là nguyên công tạo hình chính cho tấm, giá đỡ, vỏ máy trước khi đưa sang hàn robot. Sheet tính lực chấn, kiểm tra máy, bán kính trong hình thành, chiều dài phôi khai triển cần cắt laser và cạnh ngắn nhất chấn được.

Hình dung đơn giản

Kiến thức nền cần có

Đọc lại các mục sau ở Chương 0 nếu chưa nắm chắc: 0.5 ứng suất · 0.6 vật liệu · 0.8 uốn

Các đại lượng và lấy số liệu ở đâu

Ký hiệu	Ý nghĩa	Đơn vị	Lấy số liệu ở đâu
t, Lb	Chiều dày tấm; chiều dài đường chấn	mm	Bản vẽ
Rm	Giới hạn bền kéo	MPa	Chứng chỉ vật liệu: SPCC/SS400 ≈ 400; inox 304 ≈ 600
V	Bề rộng rãnh cối V	mm	Bảng chọn cối của Amada/Trumpf: V = 6–8·t (t < 3 mm), 8–10·t (dày hơn)
ang	Góc trong sau khi chấn	°	Bản vẽ
K	Hệ số K: vị trí lớp trung hòa tính từ mặt trong, chia cho t	–	Chấn khí thép 0,40–0,45; chuẩn hóa bằng chấn thử rồi đo
A, B	Kích thước ngoài hai cạnh	mm	Bản vẽ
Fm	Lực danh nghĩa máy chấn	tấn	Nhãn máy

Xây dựng công thức từng bước

Công thức tổng quát không "từ trên trời rơi xuống": nó được ghép từ những công thức con đơn giản. Đi lần lượt từng bước:

Bước 1. Lực chấn

Công thức kinh nghiệm cho chấn khí. Lực tăng theo t² và giảm khi cối rộng ra.

F = 1,33·Rm·L·t²/V (đổi ra tấn: chia 9810)

Bước 2. Kiểm tra máy

Chỉ dùng tối đa 80 % lực máy (và không vượt tải cho phép trên mỗi mét của dao).

F ≤ 0,8·Fm

Bước 3. Bán kính trong

Chấn khí: bán kính do bề rộng cối quyết định, không phải bán kính mũi dao.

Ri ≈ 0,16·V

Bước 4. Góc uốn và chiều dài cung trung hòa

Góc uốn là góc tấm quay đi (bù với góc trong). Chiều dài cung đo tại lớp trung hòa.

θ = 180° − góc trong ; BA = π·(Ri + K·t)·θ/180

Bước 5. Lùi ngoài (setback)

Khoảng từ đỉnh góc ngoài ảo tới điểm bắt đầu cong.

OSSB = tan(θ/2)·(Ri + t)

Bước 6. Chiều dài khai triển

Cộng hai cạnh ngoài, trừ hai lần lùi ngoài, cộng cung trung hòa.

L = A + B − 2·OSSB + BA

Bước 7. Cạnh ngắn nhất

Cạnh quá ngắn sẽ tụt vào rãnh cối.

bmin ≈ 0,7·V ; min(A, B) ≥ bmin

Hình GC06.2 – Sơ đồ hình thành công thức: số liệu → từng công thức con → kết luận

Ảnh động minh họa

Lời giải mẫu từng bước (số liệu mẫu của công cụ tính ở đầu trang)

Bước A – Số liệu đầu vào (ô vàng của công cụ tính). Đây là bộ số ví dụ có sẵn; khi làm thật bạn thay bằng số của mình:

TT	Đại lượng	Ký hiệu	Giá trị	Đơn vị	Ghi chú / nguồn
1	Chiều dày tấm	t	2	mm
2	Chiều dài chấn	Lb	1 000	mm
3	Giới hạn bền	Rm	400	MPa	SPCC/SS400 ≈ 400; inox 304 ≈ 600
4	Bề rộng rãnh cối V	V	16	mm	Khuyến nghị V = 6–8·t (t < 3 mm), 8–10·t (dày hơn)
5	Góc trong sau khi chấn	ang	90	°
6	Hệ số K (vị trí lớp trung hòa)	K	0,42		Chấn khí thép: 0,4–0,45; R lớn ≈ 0,5
7	Kích thước ngoài cạnh A	A	50	mm
8	Kích thước ngoài cạnh B	B	30	mm
9	Lực máy chấn	Fm	100	tấn

Bước B – Tính lần lượt (web tự tính, bạn có thể bấm tay để kiểm tra lại). Dòng xanh lá là kết quả chính:

TT	Đại lượng	Ký hiệu	Kết quả	Đơn vị	Công thức / cách tính
10	LỰC CHẤN	F	13,56	tấn	F = 1,33·Rm·L·t²/V
11	F ≤ 80 % lực máy	Kiểm tra	ĐẠT
12	Bán kính trong hình thành	Ri	2,56	mm	Chấn khí: Ri ≈ 0,16·V
13	Góc uốn	θ	90	°	θ = 180° − góc trong
14	Chiều dài cung trung hòa	BA	5,34	mm	BA = π(Ri + K·t)·θ/180
15	Lùi ngoài (setback)	SB	4,56	mm	OSSB = tan(θ/2)·(Ri + t)
16	CHIỀU DÀI KHAI TRIỂN	Lk	76,22	mm	L = A + B − 2·OSSB + BA
17	Cạnh ngắn nhất chấn được	bmin	11,2	mm	≈ 0,7·V
18	A, B ≥ cạnh nhỏ nhất	Kiểm tra	ĐẠT

Áp dụng thực tế và lưu ý

Chấn thử 1 mẫu, đo kích thước thật rồi chỉnh hệ số K cho từng loại vật liệu – chiều dày – cối; lưu thành bảng chuẩn của xưởng và nạp vào phần mềm trải phẳng.
Thép cường độ cao, inox đàn hồi ngược (springback) nhiều: phải chấn quá góc vài độ.
Nếu KHÔNG ĐẠT lực máy: dùng cối V rộng hơn (bán kính trong sẽ lớn hơn, phải báo thiết kế).
Chi tiết chấn đưa vào đồ gá hàn robot: sai lệch góc và chiều dài khai triển ảnh hưởng trực tiếp khe hở mối hàn; đưa góc chấn vào kế hoạch kiểm soát, kiểm tra mẫu đầu ca.